مرحله انجام ، احتيار را بدست خود انسان است . خدا پرستى و بت پرستى ، خوش‌بختى و بدبختى ، همه با اختيار خود انسان صورت مىگيرد ، ثواب و عقاب خدا بر اساس همين احتيار به انسان تعلق مىگيرد ؛ اگر كسى مجبور باشد تا يكى از اين راه‌هارا انتخاب كند ، ثواب و عقاب باطل مىشود ، در كار اجبارى كدام فضيلتى وجود ندارد . تا حالا كسى نشنيده است كه حكومت‌ها كسى را به جرمى زندانى كرده باشند كه در اختيار او نيست ! مثلًا كسى را زندانى كند كه چرا نبض دست شما حركت مىكند ؟ يا به كسى جايزه داده باشند كه نبض شما عجب تند تند ، حركت مىكند ؟ ! حركت نبض در اختيار انسان نيست كه او مستحق زندان يا مستحق جايزه باشد . چيزىكه از اختيار انسان خارج باشد ، نه ثواب دارد و نه عقاب ، خداون جل جلاله هيچ وقت نمىخواهد كسى مشرك شود ، هيچ وقت كسى را به انجام كار زشت مجبور نمىكند ، گفتن چنين حرف‌هايىكه خدا نخواست ما هدايت شويم ، از بىعقلى و حماقت انسان حكايت مىكند ، خداوند متعال جل جلاله بندگانش را دوست دارد ، او هيچ‌گاه نمىخواهد بندگانش گمراه شوند . « إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً » « 1 » ما راه راست را به شما نشان داديم ، اما اختيار به دست خود شما است ، مىخواهيد شاكر و سپاس‌گزار باشيد يا كفور و ناسپاس باشيد .

--> ( 1 ) - انسان / آيه 3